طبقه بندی اقلیمی در ایران

چکیده کوتاه مطلب

طبقه بندی اقلیمی در ایران ،دانشمندان ایرانی، تقسیمات اقلیمی ایران را بر اساس روش کوپن انجام داده اند. البته به دلیل موقعیت استثنائی کشور و کمبود اطلاعات لازم درباره شرایط آب و هوایی ایران، استخراج این تقسیمات برای ایران در بعضی موارد با واقعیت متفاوت است. اما منظور از تعیین تقسیمات اقلیمی، مشخص ساختن تقاطعی […]

طبقه بندی اقلیمی در ایران ،دانشمندان ایرانی، تقسیمات اقلیمی ایران را بر اساس روش کوپن انجام داده اند.


البته به دلیل موقعیت استثنائی کشور و کمبود اطلاعات لازم درباره شرایط آب و هوایی ایران، استخراج این تقسیمات برای ایران

در بعضی موارد با واقعیت متفاوت است. اما منظور از تعیین تقسیمات اقلیمی، مشخص ساختن تقاطعی است که اگرچه از حیث آب و هوا کاملاً با هم تطبیق ندارند،

لااقل تا حدودی شباهت داشته باشند. بنابراین، روش معمولی دستیابی به تقسیم بندی اقلیمی در ایران، همان اضول کوپن است که با کمی تغییر و با توجه به عوارض جغرافیایی کشور به شرح زیر پذیرفته شده است:

اقلیم معتدل و مرطوب (سواحل جنوبی دریای خزر):

سواحل دریای خزر با آب و هوای معتدل و بارندگی فراوان، از جمله مناطق معتدل محسوب می شود.

این منطقه که به صورت نواری بین رشته کوه های البرز و دریای خزر محصور شده، از جلگه های پستی تشکیل شده است که هرچه به طرف شرق پیشروی میکند، رطوبت و اعتدال هوای آن کاهش می یابد. در حقیقت رشته کوه های البرز که حد فاصل دو آب و هوای متضاد هستند،

جلگه های پست خزر را از فلات مرکزی جدا میکنند.از جمله ویژگی های این اقلیم، رطوبت زیاد هوا و اعتدال درجه حرارت آن است.

دمای هوا در روزهای تابستان معمولاً بین 25 تا 30 درجه سانتی گراد و شب ها بین 20 تا 23 درجه سانتی گراد و در زمستان معمولاً بالای صفر است.

در این منطقه، بارندگی بسیار زیاد است (کسمائی،1382).

اقلیم سرد (کوهستان غربی):

این اقلیم، دامنه های غربی رشته کوه های مرکزی ایران را شامل می شوند.

از ویژگی های این اقلیم، زمستان های طولانی،سرد و سخت بودهو چندین ماه از سال زمین پوشیده از یخ است.

در سراسر این منطقه از آذربایجان تا فارس، زمستان ها به شدت سرد است.

سرما از اوایل آذرماه شروع می شود و تا آخر فروردین ماه کم و بیش ادامه می یابد.

میزان بارندگی در تابستان کم و در زمستان زیاد است و بیشتر به صورت برف می بارد.

بارش مداوم برف،بیشتر  قله ها را می پوشاند و در ارتفاعات بیش از 3000 متر، همواره برف می بارد.

به طور کلی در این منطقه، فصل بهار کوتاه است و زمستان و تابستان را از هم جدام می کند(همان منبع).

اقلیم گرم و خشک (فلات مرکزی):

در این اقلیم که بیشتر مناطق نیمه استوایی را شامل می شود، به دلیل وزش بادهای مهاجر که از جنوب غربی و شمال غربی

به طرف استوا در حرکت اند، هوا بسیار خشک است. توجه به خشکی هوا در این مناطق که با ویژگی های دیگری همراه است،

از نظر تأمین آسایش انسان و در نتیجه طراحی ساختمان، اهمیت فراوانی دارد. تابش مستقیم آفتاب در این مناطق شدید است.

آسمان این مناطق، در بیشتر مواقع سال بدون ابر است.

ولی معمولاً بعدازظهر ها در اثر گرم شدن و حرکت لایه های هوای نزدیک به زمین مه و طوفان گرد و غبار پدید می آید.

رطوبت کم و نبودن ابر در آسمان باعث می شود دامنه تغییرات دمای هوا در این مناطق بسیار زیاد شود.

در فلات مرکزی که بزرگترین منطقه ایران است و اطراف آن را ناهمواری های مرتفعی محصور کرده،

صرف نظر تز حاشیه متصل به ارتفاعات و برخی حوزه های مستقل داخلی، شرایط آب و هوایی گرم و خشک است.

با توجه به وضعیت پراکندگی ناهمواری های جغرافیایی در فلات مرکزی میتوان 2 منطقه آب و هوایی متمایز بین نیمه بیابانی و بیابانی را در آن تشخیص داد:

الف)منطقه نیمه بیابانی:

دامنه و کوه پایه های ارتفاعات شمالی،غربی و جنوبی که به داخل فلات ختم می شوند

و کوه های منفرد مرکزی و ارتفاعات نامنظم شرقی فلات که حوزه های مستقل یا نیمه مستقل به وجود آورده اند.

به دلیل ارتفاعاتشان نسبت به چاله های مرکزی یا محلی، از رطوبت بادهای مرطوبی که از فرار آن ها می گذرد

تا حدودی استفاده می کنند ئ نسبت به چاله های اصلی، اقلیم نسبتاً معدلی به وجود می آورند.

البته هرچه از غرب به شرق نزدیک شویم.اثر بادهای مرطوب کاهش و خشکی هوا افزایش می یابد.

ب)منطقه بیابانی:

چاله های پست مرکزی-شرقی و جنوب شرقی ایران دارای آب و هوای خشک بیابانی است.

البته این مناطق به علت فقدان یا کمبود ایستگاه های هواشناسی، ناشناختته ترین مناطق ایران هستند.

از ویژگی های آب و هوایی این مناطق، اختلاف زیاد درجه حرارت هوای تابستان و زمستان،

همچنین اختلاف زیاد درجه حرارت های هوای شب و روز در تابستان است. منطقه دشت لوت، کمترین میزان رطوبت نسبی در ایران را دارد

که به احتمال قریب به یقین گرمترین منطقه آن نیز محسوب می شود (همان منبع).

اقلیم گرم و مرطوب ( سواحل جنوبی):

سواحل جنوبی ایران که به وسیله رشته کوه های زاگرس از فلات مرکزی جدا شده اند، اقلیم گرم و مرطوب کشور را تشکیل می دهند.

از ویژگی های این اقلیم، تابستان های بسیار گرم و مرطوب و زمستان های معتدل است.

در این اقلیم رطوبت هوا در تمام فصل ها بسیار زیاد است و به همین دلیل، اختلاف درجه حرارت هوا در شب و روز در فصل های مختلف کم است.

در این مناطق، تفاوت دمای هوای سطح خشکی و سطح دریا باعث به وجود آوردن نسیم های دریا و خشکی می شود.

ولی این نسیم ها به نوار باریک ساحلی محدود می شود و هوا در مناطق داخلی، آرام و سرعت باد در صورتی که وجود داشته باشد بسیار کم است.

از دیگر ویژگی های این اقلیم، شدت زیاد تابش آفتاب است که در هوای مرطوب این ناحیه باعث خیرگی و ناراحتی چشم می شود.

به طور کلی میزان بارندگی در سواحل خلیج فارس بیشتر و منظم تر است.

در حالی که سواحل دریای عمان که تحت تأثیر بادهای موسمی اقیانوس هند قرار دارد، دارای باران های نامنظم و خشکسالی های فراوان است (همان منبع).

برای خواندن بیشتر مقالات خبری با تیم کتابخانه ایرانی همراه باشید.

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

  1. vatan گفته :
    23:34 1399/09/04

    خیلی مفید و عالی بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Short Url Post
سوالاتو بپرس،کد تخفیف بگیر...